Khám phá bí ẩn Hang Ma – Suối Bàng

Khám phá bí ẩn Hang Ma – Suối Bàng

Đến với Mộc Châu – Sơn La, du khách ưa mạo hiểm khám phá hẳn không nên bỏ qua một địa danh ẩn chứa nhiều bí mật. Đó chính là hệ thống hang động chứa đầy những quan tài nằm trên vách đá cheo leo thuộc các xã nằm ven sông Đà. Người dân địa phương gọi nơi này là Hang Ma, thuộc địa phận xã Suối Bàng, huyện Mộc Châu.

Để đến được Hang Ma, từ thị trấn Mộc Châu, di chuyển thêm 50 km theo quốc lộ 43 xuống Bến Trai, thuê thuyền xuôi sông Đà về Bến Lồi xã Suối Bàng. Rồi từ Bến Lồi đi bộ dăm cây số nữa mới đến được trung tâm xã, nơi còn khoảng 80 hang ma, mỗi hang có từ 1-35 quan tài. Vượt qua những vách núi dựng đứng, những đám dây leo chằng chịt, du khách đặt chân đến cửa hang để bắt đầu hành trình khám phá.

 Khám phá bí ẩn Hang Ma   Suối Bàng

Muốn lên đến hang phải vượt qua những vách đá cheo leo

 

79 Khám phá bí ẩn Hang Ma   Suối Bàng

Từ cửa hang đã thấy rất nhiều những mộ thuyền

Có nhiều truyền thuyết về Hang ma Mộc Châu, mỗi câu chuyện mang màu sắc riêng càng làm tăng thêm sự bí ẩn của địa danh này. Có lời kể rằng những ngôi mộ táng trên các động kia đều là những mộ chứa xương của một bộ tộc ăn thịt người. Như vậy những bộ xương trong động là xương những người đã bị ăn thịt. Một truyền thuyết khác phổ biến hơn kể rằng: cách đây hàng trăm năm, người Xá và người Thái cùng ở trên mảnh đất Mộc Châu. Do có sự tranh chấp về đất đai, họ chọn cách bắn tên để giải quyết. Nếu bên nào bắn mũi tên cắm vào vách đá nghĩa là thần núi, thần đát thuận cho ở, còn bên nào thua phải đi khỏi mảnh đất này. Họ đã đứng ở núi Cắm Tên (xã Mường Sang bây giờ) bắn tên về Suối Bàng. Người Xá dùng tên có bịt đồng ở đầu mũi tên nên bắn vào vách đá thì bị nảy ra, còn người Thái lấy sáp ong dính vào đầu mũi tên nên khi bắn vào vách đá, mũi tên dính lại. Từ đó, người Thái được ở lại trên mảnh đất này, còn người Xá phải ra đi, giữ đúng lời giao ước là không được sinh sống hay săn bắn, trồng trọt nơi đây nữa. Khi chết, người Xá không dám chôn cất trên đất của người Thái, đành lấy những thân gỗ to, khoét bỏ ruột để đưa người chết vào trong rồi giấu trên các vách đá cheo leo. Những quan tài đều được làm bằng gỗ đinh thối, loại gỗ ít bị bào mòn bởi thời gian, mưa nắng, các loài thú, mối mọt cũng không dám xâm phạm.

77 Khám phá bí ẩn Hang Ma   Suối Bàng

Những thân cây gỗ được dùng làm quan tài

Các hang mộ chứa quan tài được phát hiện cách đây khoảng 80 – 90 năm, được các nhà nghiên cứu hết sức quan tâm. Theo như người dân địa phương, cần làm lễ xin phép trước khi khám phá những ngôi mộ thuyền ở đây. Những ngôi mộ đều được ghép bằng hai nửa thân cây khoét rỗng lòng theo hình chiếc bát, hai đầu có các cặp khóa giống như mũi thuyền để thêm chốt vào nhằm giữ chặt hai nửa quan tài với nhau. Cái lớn dài chừng 2,5 mét, rộng 60 cm, trong lòng khoét rộng chừng 40 cm. Một số quan tài còn nguyên những mẩu xương, những đầu lâu khá lớn. Ở vài hang còn có những tấm ván khắc chữ cổ, hay đẽo hình một cô gái đang múa. Theo các nhà nghiên cứu, chúng có tuổi đời từ 300 đến 500 năm, và theo phỏng đoán đây đều là mộ táng của người thời Đinh – Lý, sống vào khoảng thế kỷ X – XII.

78 Khám phá bí ẩn Hang Ma   Suối Bàng

Một số quan tài còn chứa những mẩu xương và đầu lâu

Tuy nhiên kết cấu hang mộ và các quan tài không còn nguyên vẹn như xưa do ảnh hưởng của thời gian và tác động của con người. Bên cạnh các quan tài được gác trên những chạc cây còn khô ráo, một số quan tài lại nằm la liệt dưới đất, gỗ mục ruỗng, đã được mở ra và bên trong không còn xương cốt. Mặc dù vậy, đây vẫn là một di chỉ khảo cổ độc đáo, mang ý nghĩa khoa học và tâm linh.

76 Khám phá bí ẩn Hang Ma   Suối Bàng

Những quan tài nằm la liệt dưới đất

Đứng trên vách đá cheo leo, du khách sẽ tự đặt câu hỏi: không biết người xưa đã đặt những quan tài này lên vách đá bằng cách nào? Những bộ xương cốt kia là của ai, cuộc sống của họ như thế nào? Những câu hỏi đó vẫn còn là một bí ẩn lớn chưa có lời giải. Và khi tự mình khám phá nơi đây, du khách sẽ phần nào hiểu được cuộc sống của một bộ phận cư dân sông Đà xưa kia, tự có câu chuyện của riêng mình gắn với con sông Đà thơ mộng và hùng vĩ.

Lương Ngọc